Sint-Helena medaille


Napoleon III (1808-1873), de neef van Napoleon Bonaparte en zoon van diens broer Lodewijk Napoleon, stelde in een decreet van 12 augustus 1857 een medaille in, de ‘Médaille de Sainte-Hélène’ genaamd, die werd toegekend aan alle nog levende veteranen die tijdens de Franse revolutionaire en Napoleontische oorlogen tussen 1792 en 1815 in Franse dienst hadden gevochten. De naam van de medaille verwijst naar het eiland Sint-Helena waarop Napoleon de laatste jaren van zijn leven in ballingschap heeft doorgebracht. In het testament dat hij enkele weken voor zijn dood schreef, uitte hij de wens dat de helft van zijn bezit ten goede zou komen aan de veteranen.

Désiré-Albert Barre (1818-1878), een Franse schilder, medailleur en postzegelontwerper, kreeg de opdracht de medaille te ontwerpen. Op de voorzijde van de medaille stond een portret van Napoleon I en op de achterzijde de woorden: ‘Campagnes de 1792 à 1815. À ses compagnons de gloire, sa dernière pensée, 5 mai 1821’ (vertaald: Campagnes van 1792 tot 1815. Aan zijn metgezellen in glorie, zijn laatste gedachte, 5 mei 1821).

Het betrof een bronzen medaille met een diameter van 2 cm omringd door een lauwerkrans van 50 mm; bovenop prijkte een keizerlijke kroon die via een kleine ring verbonden is met de rest van de medaille. Onder het portret van keizer Napoleon bevindt zich een klein ankertje, een merkteken van de ontwerper Barre.

De medaille hingen aan een groen zijden moiré-lint van 38 mm breed met vijf 1,8 mm brede rode verticale strepen die elk 4,5 mm uit elkaar lagen en 1 mm rode randstrepen.

De Tijd – Noord-Hollandsche Courant, 1858

De medaille werd in een doos gepresenteerd waar in reliëf een Napoleontische adelaar op stond met daaronder de woorden “Aux compagnons de gloire de Napoléon 1er- Décret du 12 août 1857.” Er werd ook een genummerd en op naam gesteld certificaat bij uitgereikt.

Er werden 405.000 medailles verleend. Helaas zijn de archieven waarin alle namen werden bijgehouden verloren gegaan. Jacobus Elisa van Dongen Bolding was echter één van de ontvangers, hoewel de medaille in Nederland normaliter niet gedragen werd vanwege de dubieuze eer.